Đăng nhập
Đăng ký
Trợ giúp
Phú Quốc có giống chó xoáy nổi tiếng, ngoài ra ở đây còn một đặc sản nổi tiếng nữa là những vườn tiêu thơm nồng… Thế nhưng, năm nay các chủ vườn tiêu Phú Quốc đều âu sầu, buồn bã. Tiêu rớt giá thê thảm. Mùa tiêu sắp cho trái mà trông những nọc tiêu chơ vơ, lá tiêu ủ rũ, kém xanh cũng đủ biết người trồng tiêu đang đuối sức.
Chán nản, bỏ bê
Tuy không có vùng trồng tiêu rộng lớn như vùng miền Đông và Tây Nguyên, nhưng từ lâu thương hiệu hồ tiêu Phú Quốc đã vang xa trong và ngoài nước. Ở vùng khí khậu nhiệt đới gió mùa và được thiên nhiên ưu đãi đất đai màu mỡ này đã sớm hình thành nên những vườn tiêu tươi tốt, bạt ngàn. Thời cực thịnh, hàng năm sản lượng tiêu Phú Quốc có tới ba, bốn vạn tấn tiêu ngon xuất khẩu. Thế rồi chỉ trong vòng 8 năm qua, giá cả tiêu cứ chập chờn theo chiều hướng sút giảm nên nhiều nhà vườn rơi vào thế cầm cự và dần dần bỏ bê. Diện tích vườn tiêu Phú Quốc bây giờ đã thu hẹp hơn 50% diện tích so thời hoàng kim hồi trước.
Chúng tôi tới vùng trồng tiêu nhiều nhất huyện đảo, đó là hai xã Cửa Dương và Ngành Dầu. Dọc tỉnh lộ 47, những vườn tiêu như dang tay nối liền. Nhưng chỉ cần để ý nhìn vườn tiêu cũng có thể đoán trước được là “vườn nào chủ ấy”, bởi hễ vào mấy nhà nào kha khá thì vườn tiêu còn xanh mởn, lá mượt. Còn ghé qua dăm ba ngôi nhà đơn sơ thì thường thấy vườn tiêu úa lá, lác đác dăm ba nọc tiêu đứng chỏng chơ, dây tiêu đã tàn rụi chết khô queo.
Bà Lý Thị Bùi, ở ấp Cây Thông, xã Cửa Dương, trồng 6 công tiêu tính gộp được hơn sáu trăm nọc tiêu. Nói tới bán tiêu, bà Bùi như được dịp nói hết nỗi lòng: “Thiệt tình chưa có năm nào tiêu lại rớt giá như năm nay. Hồi năm ngoái, dù giá giảm còn 65-70 ngàn đồng/kg nhưng cũng ráng chịu được, vì tính chắt chiu bỏ công cực khổ dân trồng tiêu tụi này cũng còn tiền lời bỏ túi đôi chút. Nay tiêu giảm giá quá thấp, chỉ còn 30-32 ngàn đồng/kg là mất giá hơn phân nửa so năm trước, trừ chi phí phân bón, thuốc trừ sâu, xăng dầu bơm tưới… bị lỗ thâm vào vốn mỗi công từ 1,5-2 triệu đồng. Cả nhà tôi ai nấy cũng tiếc vườn tiêu quá, trồng tiêu hơn 28 năm rồi chẳng lẽ nào bỏ đi cho đành. Nay mỗi ngày cứ ngóng giá tiêu rớt thiệt là rầu quá. Hơn nữa vườn tiêu đang lúc sắp tới đợt cho trái, biết bao thứ cần tiền mua phân, thuê người cuốc đất vun gốc, làm cỏ. Tốn chi phí đâu phải ít, vậy mà trong nhà giờ đây vét chẳng còn tiền, vay mượn cũng khó, đành phó mặc vườn tiêu cho "trời nuôi, trời dưỡng” được bao nhiêu hay bấy nhiêu”.
Bước ra sau vườn, chúng tôi xem vườn tiêu của bà Bùi mà không khỏi chạnh lòng. Nhìn sơ qua trong số sáu trăm gốc tiêu nay số chết hơn một nửa và chỉ còn chừng ngoài trăm gốc còn khả năng cho thu hoạch. Mà xem ra những gốc tiêu còn sống sót này cũng èo uột, nếu không chăm sóc, đủ phân dây tiêu chỉ sống gượng gạo mà không còn cho trái, thậm chí chết dần.
Rời vườn tiêu của bà Bùi chừng một cây số, vào vườn tiêu của chị Đinh Thị Hạnh, ở ấp Búng Rội, xã Cửa Dương. Nhà chị Hạnh trồng một ngàn gốc tiêu, nhưng đã có hơn 1/3 vườn đang khô cằn. Số những cây còn lại chỉ cho trái teo héo, lưa thưa. Chị Hạnh nói: “Trái thế này tới lúc thu hoạch mỗi gốc phơi khô giỏi lắm chỉ được 1-2kg là cùng, trong khi mùa tiêu năm ngoái thu tới 4-5kg/gốc. Tất cả chỉ vì cạn vốn".
Giữ tiêu, ôm nợ
Trước thực trạng vườn tiêu gặp lúc bĩ cực như vậy, ông Lương Công Chủ, Chủ tịch Hội Nông dân huyện Phú Quốc cũng đâm lo cho sự tồn tại của thương hiệu hồ tiêu Phú Quốc.
Khắp huyện đảo Phú Quốc hiện chỉ còn 447ha tiêu, giảm hơn phân nửa so với năm ngoái. Ông Chủ cho rằng: “Nếu giá tiêu còn tiếp tục xuống thấp thì vườn tiêu Phú Quốc sẽ khó giữ trong nay mai".
Thăm dò tình cảnh dân trồng tiêu Phú Quốc bây giờ, phần nhiều dân cố giữ vườn tiêu đều trong tâm trạng “tiến thoái lưỡng nan”. Trong số này đa số dân trồng tiêu rơi vào cảnh nợ nần với ngân hàng. Người nhiều thì nợ vài chục triệu đồng, người ít dăm ba triệu đồng là chuyện bình thường. Như bà Lý Thị Bùi cũng vì cố giữ vườn tiêu mà mỗi năm qua bị thua lỗ dồn lại nên càng lâm nợ. Bà Bùi rầu rĩ: “Chỉ hơn 3 năm qua gia đình tôi còn thiếu nợ của ngân hàng trên 10 triệu đồng. Những năm trước gia đình muốn mở rộng diện tích trồng tiêu, chấp nhận cầm “giấy đỏ” cho ngân hàng. Năm ngoái may lắm vừa huề, đó là lúc giá tiêu còn trên 50 ngàn đồng/kg. Năm nay tình hình giá thế này thì người trồng tiêu như tôi gánh nặng cục nợ trên vai".
Có chủ vườn tiêu nhớ lại mấy năm trước, giá tiêu vượt lên đỉnh điểm 200-220 ngàn đồng/kg. Người trồng tiêu lúc đó ai nấy vui như mở cờ, mua xe, xây nhà tường…, có vốn chăm sóc, tậu đất mở rộng vườn tiêu mà khỏe re, vì mọi việc đều thuê mướn nhân công. Nhưng với giá tiêu bây giờ, ai cũng ngán ngẩm, bỏ bê.
Báo Nông Nghiệp
Trích dẫn nhiều bài