Cộng đồng Đảo Ngọc - Phú Quốc: Văn Thương - Xem hồ sơ cá nhân

TT - Vùng biển, đảo Phú Quốc (Kiên Giang) đang đối mặt với nguy cơ hủy diệt sinh vật, tài nguyên biển và sạt lở từ việc khai thác cát của các tàu nước ngoài trong vùng biển giáp ranh giữa VN và Campuchia.




Cát trên khoang tàu Pacific Princess - Ảnh: Tấn Thái Việc các tàu nước ngoài khai thác cát rầm rộ đã xảy ra một thời gian khá dài ở vùng biển giáp ranh giữa VN với Campuchia, gần Phú Quốc.

Hút cát ngày đêm



"Khai thác cát sẽ tạo những hố sâu dưới đáy biển và theo quy luật những vùng lân cận sẽ bị sạt cát, dịch chuyển để bù đắp cho đáy biển bằng phẳng lại"

Ông Nguyễn Hồng Cường (giám đốc Ban quản lý khu bảo tồn biển Phú Quốc)

Trong tháng 10 vừa qua, chúng tôi thuê ghe ra vùng biển này để tìm hiểu. Cách khu vực neo đậu tàu ở Gành Dầu - nơi chúng tôi xuất phát - khoảng 3 hải lý, có hai chiếc tàu lớn và một sà lan neo đậu trên biển. Quan sát khi tiếp cận tàu đầu tiên, chúng tôi thấy tàu dài khoảng 100m, bề ngang khoảng 20m. Tên con tàu là Pacific Princess 1 Singapore. Theo một thuyền viên tàu vận tải, ước tính trọng tải con tàu này khoảng 10.000 tấn, riêng tải trọng hàng khoảng 8.500 tấn. Chúng tôi tiếp tục tiếp cận tàu thứ hai cách tàu Pacific Princess 1 gần một hải lý. Chiếc tàu này có trọng tải tương tự tàu Pacific Princess 1, mang tên Pacific Princess Singapore. Từ xa đã thấy cát vàng nhấp nhô hiện ra trên tàu. Tiếp đó, cách tàu Pacific Princess Singapore khoảng 1,5 hải lý là một sà lan chở cát. Từ xa đã thấy cát vàng vun đầy trên sà lan.

“Các tàu nước ngoài khai thác cát nằm ở vùng gần sát với vùng biển VN”, một cán bộ xã Gành Dầu thông tin. Ông này cho biết vùng biển Campuchia chủ yếu là bùn, nên các tàu có chiều hướng xích lại gần phía VN hơn.

Ngư dân Nguyễn Văn Nhân từng cung cấp nước cho các tàu nước ngoài trên cho biết các tàu này bắt đầu khai thác cát từ đầu năm. Có 3-4 chiếc tàu hút cát về bơm lên tàu lớn, tàu hút cát nhỏ bằng 1/3 tàu chở cát. “Họ hút cát sáng đêm, buổi tối nhìn ra biển đèn trên các tàu sáng rực, ống hút dữ dằn lắm”, anh Nhân nói.

Không chỉ tàu mang số hiệu của Singapore, trước đó cảnh sát biển Vùng 5 đã lập biên bản, xua đuổi ba tàu Trung Quốc chở cát xâm phạm trái phép vùng biển VN. Thiếu tá Trần Nguyên Lai - hải đội trưởng hải đội 401 - cho biết hồi đầu tháng 7, cảnh sát biển phát hiện ba tàu quốc tịch Trung Quốc số hiệu Yue-Doong Riang 688, 678, 168 có hải trình theo giấy phép là từ cảng Quy Nhơn về cảng Hạ Môn, Trung Quốc. Nhưng họ lại ngược ra vùng biển Phú Quốc, và khai rằng do có hợp đồng khai thác cát cho Campuchia nên hủy hải trình về Trung Quốc. Lực lượng cảnh sát biển đã áp giải ba tàu trên ra khỏi vùng biển VN.

Đe dọa môi trường biển

Ngư dân Phạm Ngọc Phương cho biết các tàu hút, chở cát tới khu vực này hơn một năm. Theo một số ngư dân đánh bắt hải sản gần bờ, từ khi có hiện tượng khai thác cát quy mô lớn này, sản lượng hải sản có giảm sút so với trước đây. Tuy nhiên, điều mà người dân lo lắng hơn cả là sự tác động đến môi trường. Bởi một khi ở ngoài khai thác cát quá nhiều thì cát trong bờ sẽ chảy ngược ra để bù đắp lại, gây nên tình trạng xâm thực bờ biển của đảo Phú Quốc.

Dấu hiệu bất thường ở bờ biển đã có khi hiện tượng cát giật ra ngoài năm nay xảy ra đột biến, chiều dài bãi cát bị thu hẹp nhiều, xảy ra hiện tượng xói mòn cát khiến các cây dương, dừa trốc gốc ngã đổ. Theo ông Phạm Hữu Kiệt - phó chủ tịch UBND xã Gành Dầu, kỳ họp HĐND xã lần 2 vào tháng 8, đại biểu HĐND xã Gành Dầu cũng đặt vấn đề trên và đề nghị có biện pháp xử lý. “Tuy nhiên vụ việc trên vượt ngoài tầm quản lý cấp xã. Chúng tôi báo cáo về cơ quan cấp trên xin hướng giải quyết” - ông Kiệt nói.

Ông Nguyễn Hồng Cường - giám đốc Ban quản lý khu bảo tồn biển Phú Quốc - lo ngại nguy cơ ảnh hưởng môi trường sinh thái từ việc khai thác cát trên là có thật. Theo ông Cường, khu vực bắc đảo thuộc địa phận xã Gành Dầu dù không nằm trong khu vực bảo tồn biển nhưng nơi đây cũng có nhiều rạn san hô (khoảng 32,2ha), thảm cỏ biển, thủy hải sản khu vực này khá phong phú. Vì vậy khi khai thác cát làm cho những lớp trầm tích dưới biển bị khuấy động lên và theo dòng chảy sẽ lan ra xung quanh, phủ lấp các rạn san hô, thảm cỏ biển.

Nếu mức độ nhiều sẽ làm san hô, cỏ biển chết dần. “Khai thác cát sẽ tạo những hố sâu dưới đáy biển và theo quy luật những vùng lân cận sẽ bị sạt chuồi cát, dịch chuyển để bù đắp cho đáy biển bằng phẳng lại” - ông Cường nói. Ban quản lý khu bảo tồn biển Phú Quốc đang tập hợp thông tin báo cáo về Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn.

Ông Nguyễn Phú Nam - nguyên trưởng Phòng Tài nguyên và môi trường H.Phú Quốc - cũng tỏ ra lo ngại những ảnh hưởng từ việc khai thác cát như ông Cường phân tích. Ông Nam còn lo lắng thêm rằng chân cát ở các bờ biển Phú Quốc không vững, cát trôi dần, bị xâm thực khiến hàng cây chắn gió khó đứng vững. Trước đây ở khu vực bờ biển xã Cửa Cạn, do hiện tượng hút cát trước đó (do các doanh nghiệp VN thực hiện) đã làm môi trường khu vực này hiện nay bị thay đổi nghiêm trọng.



Các cơ quan hữu quan đang xác minh

Bộ Tài nguyên và môi trường đã vào cuộc để xác minh vụ tàu nước ngoài khai thác cát ở vùng biển giáp ranh này. Ngoài ra, kết quả xác minh của cơ quan chức năng tỉnh Kiên Giang cho thấy việc khai thác cát ở vùng biển giáp ranh trên dẫn đến cát trôi chảy theo dòng lưu nước gây ra tình trạng bãi biển Chuồng Vít, bãi biển Bãi Dài (xã Gành Dầu) bị sạt lở. Đồng thời việc khai thác cát phát ra tiếng ồn và độ rung ảnh hưởng đến môi trường sống của một số loài thủy sản.

Còn kết quả xác minh của đồn biên phòng 754 Gành Dầu cho thấy việc khai thác do phía Campuchia hợp đồng thuê mướn tàu khai thác cát bán qua Singapore.

Hiện Tổng cục Biển và hải đảo VN đã có báo cáo tình hình cho lãnh đạo Bộ Tài nguyên và môi trường.

Với 239 dự án đăng ký đầu tư, vốn dự kiến hơn 2 tỷ USD, đảo Phú Quốc (tỉnh Kiên Giang) là huyện thu hút nhiều dự án đầu tư nhất Việt Nam.

Thiên đường nghỉ dưỡng Nhìn từ boong tàu, đảo Phú Quốc như kình ngư hay một con rồng xanh nổi bềnh bồng trên biển. Từ trên cao nhìn xuống, đảo Phú Quốc như một hòn ngọc xanh biếc giữa biển khơi. Khi tàu cập bến, nhiều du khách rất ngạc nhiên, thích thú khi được nhìn ngắm bãi cát trắng mịn thoai thoải và làn nước trong vắt. Hôm sau là một ngày đẹp trời, cả đoàn du khách lên tàu ra khơi. Chẳng mấy chốc, tàu đã đến bãi Đá Trào nằm ở rìa của hòn Thơm. Xung quanh bãi Đá Trào là những rặng san hô nằm sát bờ nước nông. Tại đây, du khách có thể lặn xuống biển để ngắm san hô, hải quỳ, cùng những loài cá đủ màu sắc. Rời rặng san hô, tàu di chuyển đến khu vực câu cá. Tại đây, có hai dịch vụ câu cá cho du khách lựa chọn: “câu đậu” (câu cá khi tàu neo đậu một chỗ) và “câu chạy” (câu cá khi tàu chạy). Tham gia tour này, du khách có dịp “chiến đấu” với những chú cá săn mồi loại lớn như cá nhồng, cá thu, cá bớp. Tàu vuợt qua hòn Thơm, tìm đến những vùng nước xa quanh hòn Móng Tay, hòn Rỏi... Trời sụp tối, đèn được thắp lên quanh mạn tàu, mọi người lại lục tục chuyển qua câu mực. Những chú mực say đèn rượt những chiếc phao đủ sắc màu mang lưỡi câu tua tủa bên dưới, du khách chỉ cần giật mạnh chiếc phao là những chú mực mềm nhũn được kéo lên tàu. Lò than hồng giữa tàu bắt đầu ngát mùi mực nướng… Quần đảo An Thới ở phía Nam đảo Phú Quốc gồm 15 hòn đảo lớn nhỏ nằm dọc theo hướng Tây Nam, với những tên gọi rất lạ tai như: hòn Dân, hòn Dừa, hòn Rọi, hòn Thơm, Móng Tay, Gầm Ghì, Mây Rút Trong, Mây Rút Ngoài, hòn Đụn, hòn Xưởng… Biển ở đây rất trong và sâu, có nơi sâu gần 30 m, nơi đây rất thích hợp cho các hoạt động du lịch như khám phá thiên nhiên, ngắm cảnh, câu cá, bơi và lặn biển. Thiên nhiên ưu đãi cho vùng đất này lắm cá nhiều tôm, nên những chuyến ra khơi của ngư phủ nghiệp dư cũng đầy ắp sản vật của biển, làm cho tour câu cá, lặn biển nơi đây đặc biệt hấp dẫn du khách. Nếu du khách không có thời gian cho chuyến ra khơi mà muốn nhấm nháp hải sản tươi thì chạng vạng tối có thể tản bộ ra khu chợ đêm Dinh Cậu trên đường Võ Thị Sáu. Nơi đây có đến hàng trăm gian hàng, chủ yếu bán thức ăn hải sản và đồ lưu niệm. Do đảo Phú Quốc nằm ở vĩ độ thấp, biển bao bọc xung quanh, lại có mật độ che phủ rừng rất cao, nên khí hậu ở đây rất tốt cho sức khỏe. Phú Quốc còn có nhiều làng nghề nổi tiếng như nhà thùng sản xuất nước mắm ở Thị trấn An Thới, làng chài Hàm Ninh ở Thị trấn Dương Đông... Điểm đến của nhà đầu tư Đảo Phú Quốc có diện tích 561,65 km2 (chưa kể cụm đảo Nam An Thới và cụm đảo Thổ Châu), với chiều dài hướng Nam - Bắc là 49 km, nơi rộng nhất 27 km, hẹp nhất 3 km, chu vi bờ biển của đảo 150 km. Địa hình thiên nhiên thoai thoải chạy từ Bắc xuống Nam với 99 ngọn núi đồi, điểm cao nhất tới 603 m (núi Chúa). Các vùng biển nông quanh đảo có độ sâu chưa đến 10 m. Tuy nhiên, cụm đảo nhỏ của cảng An Thới bị ngăn cách hẳn với phần mũi phía Nam của đảo Phú Quốc bởi một eo biển có độ sâu tới hơn 60 m, nên nơi đây được chọn để mở cảng biển. Phú Quốc có hệ sinh thái đa dạng, với rừng nguyên sinh chiếm trên 65% và là một trong 3 vùng lõi của Khu dự trữ sinh quyển Kiên Giang được UNESCO công nhận. Phú Quốc cách trung tâm TP. Rạch Giá 115 km, cách vùng phát triển du lịch, công nghiệp Đông Nam Thái Lan khoảng 500 km, cách miền Đông Malaysia khoảng 700 km và cách Singapore khoảng 1.000 km. Phú Quốc còn nằm gần kề cửa ngõ Tây Nam của Campuchia. Do đó, Phú Quốc rất thuận lợi trong việc liên kết giao thương, phát triển du lịch trong vùng Đông Nam Á. Chỉ với đường bay 500 - 1.200 km, Phú Quốc nối liền và mở rộng giao lưu quốc tế với các trung tâm du lịch lớn như TP.HCM, Phnom Penh (Campuchia), Kuala Lumpur (Malaysia), Jakarta (Indonesia), Phuket, Bangkok (Thái Lan)… Với vị trí trọng yếu, đắc địa như thế, trong những năm qua, huyện Phú Quốc đã đón tiếp khá nhiều nhà đầu tư đến tìm hiểu cơ hội đầu tư, trong đó phần lớn là nhà đầu tư nước ngoài, với lĩnh vực được quan tâm nhất là khu nghỉ dưỡng cao cấp và các dịch vụ du lịch khác. Theo số liệu từ Ban quản lý đầu tư phát triển Phú Quốc, tính đến cuối năm 2010, Phú Quốc có 66 dự án được cấp chứng nhận đầu tư, với vốn đăng ký gần 50.000 tỷ đồng, trong đó có 46 dự án trong các khu chức năng theo quy hoạch; diện tích thuê đất gần 4.000 ha và 20 dự án ngoài khu chức năng. Trong số này, có 8 dự án (vốn đầu tư 888 tỷ đồng, với diện tích 17,2 ha) đã đi vào hoạt động, 8 dự án khác đang xây dựng (diện tích 1.136 ha, vốn đầu tư gần 2.800 tỷ đồng), số còn lại đang lập quy hoạch 1/500 và kiểm kê áp giá đền bù. Ngoài ra, 173 dự án đã có chủ trương đầu tư, với diện tích thuê đất lên đến hơn 7.000 ha, vốn đầu tư dự kiến lên đến hàng tỷ USD. Với tầm nhìn dài hạn và tập trung đầu tư xây dựng hạ tầng nhằm kích thích huyện đảo này phát triển nhanh hơn, ngày 11/5/2010, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 633/2010/QĐ-TTg phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng đảo Phú Quốc đến năm 2030 với định hướng phát triển Phú Quốc thành trung tâm du lịch nghỉ dưỡng, giao thương mang tầm cỡ quốc tế, từng bước xây dựng Phú Quốc thành thành phố biển, trung tâm khoa học - công nghệ - du lịch cao cấp của khu vực Đông Nam Á. Theo quy hoạch, diện tích đất để phát triển du lịch là 5.096 ha, đất xây dựng đô thị 3.852 ha, đất xây dựng dân cư nông thôn 1.636 ha và đất lâm nghiệp là 37.802 ha. Trong đó, vùng phát triển du lịch theo hướng du lịch sinh thái 3.051 ha dọc theo bờ biển phía Tây là Gành Dầu, Bãi Thơm, Bãi Dài, Cửa Cạn; phía Bắc là Hòn Thơm, Rạch Tràm, Rạch Vẹm; phía Nam là Bãi Sao, Bãi Khem, quần đảo Nam An Thới. Diện tích còn lại phát triển du lịch hỗn hợp (bố trí tại khu vực Bãi Vòng, Vịnh Đầm), vùng phát triển du lịch phức hợp du lịch, dịch vụ và dân cư (bố trí tại Bãi Trường)... Vùng phát triển đô thị bao gồm: Khu đô thị trung tâm Dương Đông, Khu đô thị An Thới, Khu đô thị Cửa Cạn... Ông Nguyễn Văn Sáu, Phó giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư kiêm Phó ban Quản lý đầu tư phát triển Phú Quốc cho biết, kể từ khi Phú Quốc được hưởng nguồn vốn đầu tư trực tiếp từ Trung ương theo cơ chế khu kinh tế ven biển, hàng loạt công trình hạ tầng lớn đã được triển khai, như Sân bay Dương Tơ, Cảng An Thới, đường trục chính của đảo, đường vòng quanh đảo… “200.000 tỷ đồng là nguồn vốn đầu tư từ ngân sách và huy động từ doanh nghiệp thông qua hình thức đổi đất lấy công trình, xây dựng - chuyển giao (BT) và xây dựng - khai thác - chuyển giao (BOT) để phát triển hạ tầng cho huyện đảo này đến năm 2020. Với suất đầu tư lớn như thế, Phú Quốc sẽ sớm khoác lên mình một diện mạo mới”, ông Sáu kỳ vọng.

Nguồn tin: Phú Khởi-Baodautu.vn